AKADEMIA KENJUTSU (kenjutsu_ryu) wrote,
AKADEMIA KENJUTSU
kenjutsu_ryu

Sun Tzu - "SZTUKA WOJNY" - filar japońskiej nauki o strategii



                                Chiński filozof i generał - Sun Tzu

SUN TZU – „SZTUKA WOJNY”

SUN TZU – nazwisko chińskiego myśliciela i stratega (żyjącego ok. VI pne), na stale wpisało się do annałów samurajskich sztuk walk, wywierając ogromny wpływ na japońską strategię prowadzenia działań wojennych.
Poniżej załączam notkę biograficzną Mistrza (wikipedia) , bardzo ciekawy artykuł Pana Konrada Dynarowicza (publicysty netowej edycji SWIAT NEI JA), podsumowujący nauki SUN TZU oraz zestaw cytatów pochodzących z książki filozofa.

Miłej Lektury !

Dariusz Wyspiański

SUN TZU:

Sun TZU (Zi) lub Sun Wu (544-496 p.n.e.) - był jednym z największych starożytnych myślicieli Dalekiego Wschodu, autorem Sztuki wojny Sun Zi (孙子兵法)., najstarszego na świecie podręcznika sztuki wojennej. Uważa się go również z jednego z pierwszych realistów teorii stosunków międzynarodowych, a jego książka jest współcześnie traktowana jak podręcznik prakseologii i reinterpretowana w odniesieniu do innych dziedzin, które wymagają stosowania strategii, jak m.in. zarządzanie przedsiębiorstwem.
Nazywał się Sun Wu (孫武), ale w chińskiej tradycji - podobnie jak wielu innych szanowanych autorów - nazywa się go Mistrzem. Mistrz Sun, to po chińsku Sun Zi. Znany jest również pod imieniem dworskim Chang Qing (長卿).
Jedynym źródłem o życiu Sun Zi jest biogram zamieszczony w Zapiskach Historyka Sima Qiana z II w. p.n.e.. Według Sima, Sun Zi był generałem, który żył w królestwie Wu w VI w. p.n.e., a więc w czasach innego wielkiego chińskiego myśliciela – Konfucjusza. Jednak biografia ta nie jest zgodna z innymi źródłami z tej epoki, a zarówno forma jak i zawartość Sztuki wojny sugerują, że książka została spisana dopiero między 400 p.n.e. a 320 p.n.e.
Sztuka wojny sama zawiera parę wskazówek pomagających w sprecyzowaniu pewnych szczegółów z życia teoretyka. Np. rydwany bojowe opisane przez Sun Zi były używane w stosunkowo krótkim okresie pod koniec IV w. p.n.e. i w związku z tym na ten okres jest datowana przynajmniej część książki.
Niektórzy naukowcy sugerują, że praca Suna jest anonimowa, a on sam nie istniał jako postać historyczna. Uważał tak m.in. Herbert Giles, który przetłumaczył księgę w 1910.
W 1972 r. odkryto w miejscowości Linyi w prowincji Szantung zestaw tekstów wyrytych na bambusie , co potwierdziło autentyczność Sztuki wojny. Z materiału dodano do księgi kilka nieznanych dotąd rozdziałów [. Teksty te datuje się na lata pomiędzy 134 p.n.e. i 118 p.n.e. [co wyklucza teorie, że treść księgi została spisana znacznie później.
Sun Bin, niepełnosprawny potomek Sun Tzu również napisał tekst znany jako Sztuka wojny, chociaż prawdopodobnie nazwa Sztuka walki okazałaby się być znacznie bardziej prawidłową, jako że dzieło to odnosi się bardziej do praktycznych zagadnień walki. [. Co najmniej jeden tłumacz opublikował dzieło pod tytułem Stracona sztuka wojny (lub też Zagubiona sztuka wojny), wynikający z tego, że przez dłuższą część czasu książka ta była, całkiem dosłownie, stracona.

ZASADY ŻYCIA I DZIAŁANIA WEDŁUG SUN TZU
Konrad Dynarowicz

Ludzie Zachodu dość często nie rozumieją Kraju Środka, ponieważ nie biorą pod uwagę dwoistości natury Chińczyków. Chińczycy mówią o sobie: "społecznie jesteśmy konfucjanistami, indywidualnie natomiast taoistami". Konfucjanizm zajmował życiem jednostki w społeczeństwie, natomiast taoizm eksponował harmonię jednostki z naturą, z otoczeniem. Jedną z podstawowych norm działania taoistów była zasada wu wei - "nie działania wbrew naturze rzeczy". Słynnym tego przykładem jest opowieść o rzeźniku króla Hui. Innym przykładem był legendarny Yu Wielki. Zwalczył on powodzie nie metodą sypania tam, ale kopiąc kanały, pogłębiając koryta rzek i przebijając góry. Taoiści zaobserwowali, że "wszystko ulega przemianom, rozwija się, osiąga apogeum, by potem chylić się ku upadkowi". Mówili również, że "siłę należy zwalczać słabością", a więc "temu co twarde przeciwstawiać miękkość". Jeśli chodzi o spontaniczne procesy czy też działania, to stwierdzali, że "należy pozwalać im rozwijać się by same dobiegły swego kresu".
Zasady, które przedstawiłem powyżej dotyczą również Bing Jia - "Szkoły Wojny". Ponad dwadzieścia pięć wieków temu zapoczątkował ją chiński generał, dowódca i teoretyk wojskowości oraz filozof imieniem Sun Tzu (Sun Wu), żyjący pod koniec Okresu Wiosen i Jesieni, ok. 500 roku p.n.e.. Jego klasyczne dziś dzieło "Sztuka Wojny", zasady w nim zawarte pomagały generałom i dowódcom wielokrotnie wygrywać bitwy prowadzone dość często w niesprzyjających warunkach. W tym momencie chciałbym zauważyć, że jest to jedyna ze starożytnych szkół, która przetrwała przez stulecia w prawie niezmienionym kształcie. Mądrość i koncepcje Sun Tzu są od setek lat wykorzystywane zarówno w wojsku, polityce i handlu, a uogólnione stosują się wręcz do życia, które zaczęto rozpatrywać w kategoriach walki. Jednym ze sposobów ćwiczenia tego rodzaju "strategicznego myślenia" jest gra znana w Japonii pod nazwą go, a w Chinach wei qi.
Podstawową tezą "Sztuki Wojny" Sun Tzu jest to by pokonać przeciwnika mądrością a nie samą siłą. Mówił, że działania wojenne obejmują jednocześnie obszary polityki, ekonomii, działań militarnych oraz dyplomacji. Podstawowa koncepcja Sun Tzu zawarta została w maksymie: "zwyciężać bez konieczności podejmowania walki". Oznaczało to osiąganie maksimum korzyści przy minimalnych kosztach i ryzyku. Chińska teoria prowadzenia walki mówi, że obydwaj przeciwnicy mogą być zwycięzcami, jak i przegranymi, natomiast ich wygrane czy też przegrane mogą być różne. Dostrzeżono więc, że walka ma tak naprawdę wymiar wielopoziomowy.
Dostrzeżono też, że tak naprawdę sukces można osiągnąć samemu zachowując swobodę ruchów, podczas gdy przeciwnik ma ograniczone możliwości działania. Według Sun Tzu, ideałem byłoby uniemożliwienie walki przeciwnikowi. Osiągano to także poprzez zaspokajanie żywotnych interesów przeciwnika. Pomagała w tym koncepcja "nieproporcjonalności zysków i strat". To co dla jednej strony może być niewielką stratą, dla drugiej może stanowić wielką zdobycz. Oznaczało to zdobycie "zdobycie punktów strategicznych" a więc "konkurencję".
Jedna z zasad taoizmu mówi, że "wszelka siła jest krótkotrwała i nieuchronnie ulega rozkładowi". Oznacza to, iż atak czy też działanie są efektywne tylko na krótki dystans. Dlatego też opracowano metodę "działań pośrednich". Pzykładem jesz tu kampania wojenna Sun Bina (370-301 r. p.n.e.).Dzięki stworzeniu pozorów umożliwił zajęcie przez dowodzone przez siebie wojska najdogodniejszych pozycji i przygotowanie się do walki, przeciwnik natomiast musiał działać w pośpiechu, w narzuconym miejscu i czasie. Ten klasyczny dziś manewr określa się słowami: "okrążyć Wei, by ratować Zhao".
Na podstawie wielosetletnich doświadczeń chińscy teoretycy stwierdzili, że działania podejmuje się nie w oparciu o realia, ale na podstawie obrazu powstającego w umyśle. Wiedząc o tym można sterować zachowaniem i działaniami przeciwnika. Sun Tzu pouczał, że "gdy jesteś blisko - pokazuj, że jesteś daleko, jesteś daleko - zwódź, że jesteś blisko". Odnosiło się to zarówno do czasu, miejsca, sił i intencji. Stwierdzono również, że ten kto utrzymuje inicjatywę w swoim ręku - zwycięża, kto pozwala sobą manipulować przegrywa. Jednym z klasycznych przykładów jest: "hałasować od strony zachodniej a uderzyć od wschodniej". Można było też "kłamać pokazując prawdę" i zaatakować od strony od której były czynione przygotowania. Sun Tzu uważał, że duch walki i wola odniesienia zwycięstwa były ważniejsze od warunków materialnych. Starano się zmęczyć i wyczerpać przeciwnika, spowodować dezorganizację jego wojsk. Zdemoralizować wroga starano się przez nadzwyczajną wręcz dbałość o niego. Walka natomiast powinna była być podejmowana tylko wtedy, kiedy było się całkowicie pewnym zwycięstwa. Odnosiło się to szczególnie do strony słabszej w konflikcie. Ta strona nie mogła pozwolić sobie na porażkę.
Nauki Sun Tzu w odczuwalny sposób wpływały i nadal wpływają na ludzi Wschodu. Stały się bowiem częścią kultur Azji. Oczywiście, praktyka dotycząca wojny, handlu czy też po prostu życia nie zawsze przystawała do teoretycznych zasad. Jedni stosowali te techniki lepiej, inni gorzej. Wydaje mi się, że znajomość "Sztuki Wojny" Sun Tzu może być użyteczna dla ludzi Zachodu, pokazuje bowiem to do czego inni mogą być zdolni. Może inspirować nasze myślenie na temat spraw publicznych a także i osobistych. Dlatego też jeśli będziemy dokładnie wczytywać się w słowa Sun Tzu wykorzystać jego klasyczne strategie walki do osiągnięcia sukcesu w każdej dziedzinie.

SUN TZU – „Sztuka Wojny” – Cytaty :

A
• Armia zginie, jeśli nie ma zaopatrzenia, jeśli nie ma żywności i jeśli nie ma pieniędzy.

B
• Bądź nadzwyczaj drobiazgowy, aż do sztywnej formalności. Bądź niezwykle tajemniczy, aż staniesz się niezgłębiony. W taki sposób możesz stać się panem losu swego przeciwnika.

C
• Ci, którzy pierwsi staną na polu bitwy i oczekują wroga, są wypoczęci. Ci, którzy przybywają na pole ostatni i od razu przystępują do walki, są wyczerpani. Dlatego mądry wojownik sprawia, by wróg przyszedł do niego, natomiast sam nie udaje się do innych.
• Ci, którzy potrafią postępować niekonwencjonalnie, są nieskończeni niczym niebo i ziemia, niewyczerpani niczym wielkie rzeki. Gdy nadchodzi ich koniec, zaczynają się znowu, jak dni i miesiące. Umierają i rodzą się na nowo, niczym cztery pory roku.
• Ci, którzy prowadzą armię umiejętnie, nie zrywają żołnierzy dwukrotnie i nie szukają dla niej żywności trzykrotnie.
• Człowiek bez strategii, który lekceważy sobie przeciwnika, nieuchronnie skończy jako jeniec.

D
• Dobra armia powinna przypominać zwinnego węża, który uderza ogonem, gdy zaatakowano jego głowę, głową – gdy zaatakowano ogon, oraz zarówno głową, jak i ogonem, gdy uderzono go w środek. Czy armia może być zwinna jak wąż? Może. Nawet ludzie, którzy się nie lubią, pomagają sobie w kłopotach, gdy płyną na tej samej łodzi.
• Dobry wojownik staje tam, gdzie nie będzie można go pokonać, i nie przeoczy żadnej słabości przeciwnika.
• Dowodzenie to kwestia inteligencji, wiarygodności, sprawiedliwości, odwagi i autorytetu.
• Droga oznacza sprawienie, by ludzie mieli ten sam cel, co ich przywódca, aby dzielili z nim własne życie i własną śmierć, nie bojąc się niebezpieczeństw.
• Działaj po rozważeniu sytuacji. Ten kto jako pierwszy zrozumie znaczenie odległości, zwycięży -taka jest zasada zbrojnej walki.
• Działania wojskowe są ważne dla narodu – stanowią podstawę śmierci i życia, sposób przeżycia i zniszczenia, ich przestudiowanie jest zatem niezbędne.

G
• Generał zmienia swe działania i modyfikuje swe plany, aby inni nie mogli się ich domyślić. Zmienia swoją postawę i porusza się okrężnymi drogami, aby inni nie mogli przewidywać jego ruchów.
• Gdy chcesz atakować armię, oblegać miasto lub zabić kogoś, musisz najpierw zdobyć wiedzę o broniących generałach, ich gościach, strażnikach ich bram i ich sługach. Niech zajmą się tym twoi szpiedzy.
• Gdy generał nie potrafi ocenić sił przeciwnika, atakuje wroga górującego liczebnie lub silniejszego oraz nie pojmuje wartości bojowych własnych ludzi, wtedy przegrywa.
• Gdy masz atakować blisko, przygotowuj się tak, jakby czekała cię długa droga; gdy chcesz atakować daleko, czyń tak, jakbyś wybierał się jedynie w krótką podróż. Zwab wroga nadzieją korzyści i pokonaj go przez zaskoczenie.
• Gdy nieprzyjaciel da ci okazję przerwania szeregów, korzystaj z tego natychmiast. Daj im, o co się prosili i starannie przewiduj ich posunięcia. Utrzymuj dyscyplinę w swych szeregach i przystosuj własne postępowanie do działań wroga, by wpłynąć na wynik wojny. Najpierw powinieneś być jak nadobna dziewica, przed którą wróg otworzy drzwi, a potem jak wypuszczony z klatki królik, którego wróg nie może wyrzucić.
• Gdy prędkość rwącego nurtu staje się tak wielka, iż woda może przenosić kamienie, widać siłę impetu. Gdy szybkość lotu sokoła jest taka, że może on uderzyć i zabić ofiarę, widać potęgę dokładności. Podobnie jest z dobrymi wojownikami.
• Gdy reguły prowadzenia wojny pozwalają przewidzieć pewne zwycięstwo, przystąpienie do walki jest bez wątpienia właściwe, nawet jeśli władca nie życzy sobie żadnej bitwy. Jeśli reguły wojny przepowiadają porażkę, właściwe jest powstrzymać się od walki, nawet jeśli władca pragnie wojny.
• Gdy teren obfituje w nieprzebyte parowy, kotliny, miejsca zamknięte, pułapki i rozpadliny, należy szybko opuścić tę okolicę nie zbliżając się do przeszkód. Sam zawsze trzymam się z dala od nich, tak by mój wróg musiał się do nich zbliżyć. Staję twarzą do przeszkód, by wróg musiał odwrócić się do nich plecami.
• Gdy znasz niebo i ziemię, zwycięstwo jest niewyczerpane.

I
• Istnieje pięć rodzajów szpiegów: szpieg miejscowy, szpieg wewnętrzny, szpieg podwójny, szpieg martwy i szpieg żywy. Szpieg miejscowy jest zatrudniany spośród mieszkańców danego miejsca. Szpieg wewnętrzny wywodzi się z nieprzyjacielskich oficerów. Szpieg podwójny to przekupiony szpieg wroga. Szpieg martwy podaje przeciwnikowi nieprawdziwe informacje. Szpieg żywy wraca do swego pracodawcy, by przekazać mu informacje.

J
• Jest pięć sposobów na zwycięstwo:
– Wiedzieć kiedy walczyć, a kiedy nie walczyć.
– Umieć wykorzystać różnice w liczebności wojsk obu stron.
– Sprawić, by od szeregowca po władcę wszyscy mieli wspólny cel.
– Być gotowym, aby zaatakować nieprzygotowanego wroga.
– Posiadać generała, który jest zdolny oraz władcę, który się nie wtrąca.
• Jeśli nie znasz planów swoich rywali, nie stworzysz dobrych przymierzy.
• Jeśli znasz siebie i swego wroga, przetrwasz pomyślnie sto bitew. Jeśli nie poznasz swego wroga, lecz poznasz siebie, jedną bitwę wygrasz, a drugą przegrasz. Jeśli nie znasz ni siebie, ni wroga, każda potyczka będzie dla Ciebie zagrożeniem.

K
• Kiedy nieprzyjaciel atakuje, cofamy się;
kiedy nieprzyjaciel zatrzymuje się, nękamy go;
kiedy nieprzyjaciel chce uniknąć bitwy, atakujemy;
kiedy nieprzyjaciel uchodzi, następujemy za nim.

L
• Ludzie, którzy mówią pokorne słowa, nasilając przygotowania do wojny, mają zamiar zaatakować. Ludzie, którzy mówią pewnie i posuwają się agresywnie naprzód, mają zamiar się cofać.
• Ludzie, którzy przychodzą po pokój bez zawierania traktatu, spiskują.

M
• Mądry generał usiłuje wyżywić swoich ludzi z ziemi nieprzyjaciela.. Każdy buszel jedzenia odebranego wrogowi wart jest dwudziestu przyniesionych z domu.

N
• Na wojnie chodzi o zwycięstwo, nie o upór.
• Nie ma nic trudniejszego niż walka zbrojna.

O
• Otoczony, obmyślaj plany. Zagrożony śmiercią, walcz.

P
• Poprowadzenie żołnierzy do walki tak, by działała siła ich rozpędu, jest jak staczanie z góry głazów lub pni. Gdy żołnierze są umiejętnie prowadzeni do bitwy, ich rozpęd jest niczym impet spadających głazów. Oto jest siła.
• Porządek dla powstrzymania wichrzycieli, spokój dla uciszenia zgiełkliwych – oto panowanie nad sercem.
• Przeto winno się atakować bez szukania chwały, wycofywać bez unikania niesławy, jedynie chronić ludzi z korzyścią także dla władcy, pełniąc w ten sposób zaszczytną służbę dla kraju.

R
• Rosną w siłę ci, którzy czekają na wroga ciągnącego z daleka, wypoczęci oczekują zmęczonych, najedzeni oczekują głodnych.

S
• Są drogi, którymi nie należy podążać, armie, których nie należy atakować, fortece, których nie należy oblegać, terytoria, o które nie należy walczyć, zarządzenia, których nie należy wykonywać.
• Szybkość jest duszą wojny, wykorzystaj swoje szanse zanim przeciwnik osiągnie gotowość. Korzystaj z tych dróg, które będą dla niego zaskoczeniem.

T
• Teren należy oceniać pod względem odległości, łatwości lub trudności przebycia, rozmiaru i bezpieczeństwa.
• Traktuj swoich żołnierzy jak ukochane dzieci, a z chęcią zginą wraz z Tobą. Lecz jeśli staniesz się dla nich tak łagodny, że nie będziesz w stanie wysłać ich do bitwy, tak dobry, że nie będziesz w stanie nimi dowodzić, tak niepewny, że nie zdołasz zaprowadzić porządku, staną się bezużyteczni, jak rozpuszczone dzieci.
• Traktuj swoich żołnierzy jak własne dzieci, a pójdą za tobą w najgłębsze doliny. Patrz na nich jak na własnych ukochanych synów, a będą stać przy tobie choćby do śmierci.

U
• Unikanie walki z uporządkowanymi szeregami wroga i zaniechanie atakowania wielkich formacji to sztuka adaptacji. Zasadą działań wojskowych jest nie stawać twarzą do wysokiego wzgórza i nie stawiać czoła tym, którzy wysokie wzgórze mają za plecami.
• Uwieńczeniem formowania armii jest osiągnięcie braku formy. Gdy nie ma formy, szpiedzy niczego nie wyszpiegują, a wróg nie ułoży swej strategii.
• Użyj skromności, by wzbudzić we wrogach pychę. Zmęcz ich wymykaniem się. Wywołaj wśród nich rozłam. Gdy będą nieprzygotowani, zaatakuj i bądź tam, gdzie cię nie oczekują.

W
• Walcz zbiegając ze wzgórza, a nie wspinając się na nie.
• W czasach niedostatku broń się, atakuj w czasach obfitości.
• W dawnych czasach zręczni wojownicy najpierw czynili się niezwyciężonymi, a potem szukali słabości swoich przeciwników.
• W obliczu zagłady twoi żołnierze przetrwają; w obliczu śmiertelnego zagrożenia – przeżyją. Gdy ludzie znajdą się w niebezpieczeństwie, będą w stanie walczyć o zwycięstwo.
• W wyrównanym terenie zajmuj pozycje zapewniające łatwość manewru, utrzymując wyższe obszary z prawej strony tyłów, niższe – przed sobą, a najwyższe – za sobą.

Z
• Z tego powodu żadnego żołnierza nie traktuje się tak dobrze, jak szpiega, żaden nie otrzymuje nagród równie bogatych, jak szpiedzy, i żadna sprawa nie jest otoczona taką tajemnicą, jak praca szpiegów.
• Zauważenie zwycięstwa, gdy jest ono widoczne dla wszystkich, to nie sztuka. Podniesienie włosa nie wymaga wiele siły, dostrzeżenie Słońca i Księżyca nie wymaga ostrego wzroku, zaś usłyszenie pioruna nie wymaga czujnego słuchu.
• Znajomość przyszłości nie może być uzyskana od duchów, z astrologii ani obliczeń. Trzeba ją uzyskać od ludzi, którzy znają stan sił wroga.
• Zwycięska armia najpierw wygrywa, a potem dąży do walki. Pokonana armia najpierw walczy, a potem dąży do zwycięstwa.
• Zwycięski generał prowadzi swych ludzi do bitwy, jakby kierował wielką powódź do głębokiego wąwozu. Wszystko jest sprawą formacji.
• Zwyciężają ci, którzy wiedzą, kiedy walczyć, a kiedy nie.

Komentarz podsumowujący :

Analizując kwestie wpływu nauk Sun Tzu na japońską strategię, nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż operacja „TORA” zakończona powodzeniem ataku na Pearl Harbor (7.12.1941), znajduje źródła inspiracji właśnie w naukach Mistrza ....

Dariusz Wyspiański


7.XII.1941-Pearl Harbor-godz 7:45-myśliwiec Mitsubishi A6m2 "ZERO" z lotniskowca "AKAGI"




Polska edycja dzieła Sun Tzu


Tags: akademia kenjutsu, kenjutsu, kenjutsu-ryu, sun tzu, sztuka wojny
Subscribe

Recent Posts from This Journal

  • SHI TSUMADE...

    SHI TSUMADE - czterosekwencyjna aplikacja technik. Fundament metody edukacyjnej w systemie Kenjutsu Ryu DOMO ! Dariusz…

  • MOKUSO WAZA...

    Techniki oczyszczenia umysłu, koncentracji związane z tradycją medytacji ZEN, nazywane w japońskich sztukach walk - " MOKUSO WAZA", są…

  • HAGAKURE ....

    HAGAKURE - zapiski znalezione pod liścmi ..... DOMO ARIGATO ! Dariusz Wyspianski - "Kenjutsu Ryu"

Comments for this post were disabled by the author