A symbol of TaoMoi Drodzy,
Pozwalam sobie na zacytowanie nprawdę znakomitego artykuły opisującego podstawowe założenia TAOIZMU.
Tekst pochodzi ze strony internetowej OŚRODKA PSYCHOTERAPII ZORIENTOWANEJ NA PROCES "POZA CENTRUM".
Polecam
Dariusz Wyspiański
(Sandan, Kenjutsu-Ryu)"Taoizm - wschodni sposób myślenia
Zachodni sposób myślenia został ukształtowany głównie przez Kartezjusza i Newtona, opierał się on na analitycznym, mechanistycznym i redukcjonistycznym sposobie myślenia. Chińczycy natomiast ujmowali świat w kategoriach o wiele bardziej holistycznych i dynamicznych niż te, w jakich my kiedykolwiek je ujmowaliśmy.
Sądzili oni, że wszystko jest wielkim strumieniem nieustannie przepływającej energii, a jedyną stałą rzeczą we wszechświecie jest ZMIANA.
Ta podstawowa różnica w postrzeganiu świata - z jednej strony w kategoriach stanów, z drugiej procesów jest wyraźnie widoczna już na poziomie językowym. Olbrzymia większość słów chińskich pełni funkcję zarówno rzeczowników jak i czasowników, a dla każdego kto myśli po chińsku świat jest zbiorem procesów, podczas gdy człowiek Zachodu starannie oddzielając przedmioty od wykonywanych czynności rzadko zadaje sobie pytanie: "co dzieje się z pięścią kiedy otwieram dłoń?" - Watts
W kategoriach stanów człowiek Zachodu jest skłonny myśleć także o własnej osobie. Obraz ja - mniej lub bardziej statyczny - zależy od ról z jakimi się utożsamiamy /żony, matki, kochanki, biznesmena, kierowcy.../ oraz od wybranych wydarzeń z przeszłości. To czym jesteśmy właśnie w tej chwili wydaje się być płynne i nieuchwytne, tak więc za bardziej użyteczne uważamy określenie siebie poprzez coś, co w rzeczywistości już nie istnieje, ale ponieważ jest dokładnie określone, zapewni mocną podstawę do przewidywania kim będziemy w przyszłości. Taoista natomiast, świadomy nieustannych zmian zachodzących w nim samym i otaczającym go świecie, doświadcza siebie bezpośrednio, w każdej sytuacji inaczej.
Uwzględnienie sytuacji wynika z bardzo istotnej cechy taoistycznego światopoglądu: świadomości jedności wszechrzeczy, wzajemnego powiązania i oddziaływania na siebie wszystkich zjawisk i zdarzeń we wszechświecie. Człowiek Zachodu - oddzielony od reszty świata - określa najpierw swoje własne chęci i potrzeby, a dopiero potem zastanawia się jak może użyć lub zmienić sytuację, w której się znajduje, by zrealizować swoje wcześniejsze postanowienia. Taoista natomiast, przekonany, że on i wszechświat to całość, nie przeciwstawiając się naturze, zgodnie z zasadą wu wei spontanicznie dostraja swe działania do otaczającej go rzeczywistości. Konsekwencją przekonania o podstawowej jedności wszechświata jest uznanie, że wszelkie różnice i przeciwieństwa są dwiema stronami tej samej rzeczywistości, skrajnymi elementami tej samej całości.
W kontekście wielkiego ładu świata opartego na zasadzie yang i yin - pierwiastku męskim i żeńskim, aktywnym i pasywnym, jasnym i ciemnym, nic nie jest ani absolutnie dobre, ani absolutnie złe. Chodzi o zupełnie inną kategorię - jeśli sytuacja jest bardziej yin należy zachowywać się w sposób yin, jeżeli przeważa element yang trzeba zachowywać się w sposób yang. Cnotą nie jest bycie mądrym, dobrym, czy sprawiedliwym człowiekiem, ale "spełnienie w odpowiedniej chwili właściwej rzeczy, przy zachowaniu określonej miary"- M.L.von Franz
Skąd jednak wiadomo co należy zrobić w danej sytuacji? Chiński sposób myślenia to synchronistyczny, polowy /w przeciwieństwie do kazualnego/ sposób widzenia sytuacji. Pytaniem zasadniczym nie jest pytanie o to dlaczego coś się wydarzyło lecz kwestia jakie znaczące zdarzenia dzieją się w tym samym czasie i do czego mają one doprowadzić. Wiedza ta pozwoli wybrać sposób działania zgodny z Tao. Jako, że wszystkie rzeczy i zdarzenia stanowią część jednej całości, to takim znaczącym wydarzeniem może być np. układ rozrzuconych łodyg krwawnika. Na tym założeniu opiera się I Cing - Księga Przemian w symboliczny sposób mówiąca o uwarunkowaniach jakie w danym monencie istnieją. "Księga Przemian należy bezsprzecznie do najważniejszych dzieł światowej literatury. Jej początki sięgają mitycznej starożytności i po dzień dzisiejszy jest ona przedmiotem studiów najznakomitszych przedstawicieli chińskiej nauki. Niemal wszystkie najbardziej znaczące idee trzech tysięcy lat chińskiej kultury powstały z inspiracji tej księgi. Można więc bez wahania powiedzieć, że w Księgę Przemian została wtopiona najdojrzalsza mądrość tysięcy lat."/R.Wilhelm, 1994,s.17/
Sposób podejmowania decyzji oparty na wróżbie wydaje się nam, ludziom Zachodu, śmieszny. Jesteśmy skłonni działać racjonalnie zdając się na swoją inteligencję, taoista natomiast wie, że gdy pozostawi swój umysł samemu sobie, tak żeby mógł funkcjonować w naturalny dla niego, całościowy sposób, zacznie on okazywać specjalny rodzaj mocy - te. Te jest naturalną spontaniczną mocą, której nie można rozwinąć w żaden rozmyślny sposób. Taoista intuicyjnie, nieintencjonalnie doświadcza rzeczywistości, jego sposób patrzenia można porównać z widzeniem peryferycznym, podświadomym postrzeganiem przedmiotów nie leżących bezpośrednio na linii widzenia centralnego, którym posługuje się człowiek Zachodu koncentrując wzrok kolejno na jednym małym fragmencie rzeczywistości...." Dwa słowa komentarza: Taoizm w pierwotnym znaczeniu nie jest systemem religijnym, jest raczej systemem filozoficznym odpowiadającym na pytanie o porządek bytu. Tao to pierwotny, naturalny porządek wszechświata, model systemu przepływu energii i harmonii bytu. Religia taoistyczna, prawidłowo nazywana
Neotaoizmem, jest konstruktem znacznie późniejszym i jak każda struktura wyznaniowa ma swoją hierarchię, obrzędy itp. Dla mnie fascynujące są idee pierwotnego Taoizmu, znaczenie modelu dynamicznej równowagi
YANG &
YIN i prace bardziej filozoficzne niż ezoteryczne dotyczące taoistycznego rozumienia modelu funkcjonowania człowieka i wszechświata.
TAO jest oczywiście konstruktem chińskim, aczkowliek warto pamiętać, iż także w Japonii ten styl myślenia o świecie znalazł licznych zwolenników
(cyt. pochodzi ze strony "Stowarzyszenia Macierz"):"Tao (Dao), z japońska Do, Dou, oznacza drogę, ścieżkę, trakt. Pojęcie to odpowiada sanskryckiemu pojęciu Margah - w sensie kultywowania duchowej drogi życia, drogi oświecenia czy wyzwolenia. Sam termin Tao (Dao) jest znacznie starszy niż taoizm współczesny. Znak Tao (道 Dao) pojawia się już chociażby w inskrypcjach wróżebnych sprzed około 3 tysięcy lat. Oznacza wówczas drogę łączącą Niebo z Ziemią, zdolność jednoczenia przeciwieństw oraz wróżebne jasnowidzenie.
Liczne szkoły i grupy myśli ezoterycznej oraz mistyczno-duchowej w Japonii szeroko czerpały z taoizmu czy wręcz przenosiły nauki taoistyczne do Japonii, praktykując bardziej gorliwie niż sami Chińczycy. Mamy tutaj takie znane organizacje jak chociażby Tai Rei Do czy autentyczne japońskie Usui Rei Ki, a także Omoto Kyo i wiele innych, Idea Drogi, Tao (jap. Do, Dou) bardziej się zakorzeniła w Japonii niźli przetrwała w Chinach i to przynajmniej od około IV wieku przed erą chrześcijańską......"
Dla mnie osobiście TAOIZM FILOZOFICZNY (nie religijny) jest niezwykle inspirującym źródłem rozważań ontologicznych, który na gruncie japońskim wywarł znaczne piętno na krystalizowanie się japońskiej odmiany ZEN.
Przytaczam wikipedyjskie rozumienia pojęcia "Taoizm Filozoficzny":
"Taoizm filozoficzny (道家, daojia) to jeden z głównych (obok konfucjanizmu i buddyzmu) kierunków klasycznej filozofii chińskiej. Związany jest nierozerwalnie z pojęciem dao. Dao jest esencją wszechświata, stanowiącą podłoże wszelkich zmian. Nie może być opisane słowami (a jeżeli – jak głosił Zhuangzi – to tylko za pomocą paradoksów), gdyż ciągle się zmienia, ponadto każdy opis jest jedynie przybliżeniem rzeczywistości. Można jednak poprzez rozwój duchowy osiągnąć stan mędrca taoistycznego i tym samym harmonię z dao.
Innym ważnym pojęciem w taoizmie filozoficznym jest wu wei. Dosłowne tłumaczenie to niedziałanie, a raczej działanie bez wysiłku, działanie w harmonii z dao. Jest to proces akceptowania i harmonizowania swego działania z nurtem wszechświata. Doświadczając dao i w ten sposób poznając je człowiek nabywa naturalnej cnoty de, która pozwala na osiągnięcie harmonii wu wei. Pod tym względem taoizm jest podobny do filozofii głoszonej przez stoików, owa zasada wu wei polega na tym, iż istnieje jakiś plan (wg stoików był to plan boski, wg taoistów było to Dao). Stąd tez niechęć do ingerencji w odwieczne prawa świata, gdyż takowa byłaby sprzeczna z Dao.
Innym niezwykle ważnym pojęciem jest pu (nieociosany kloc, pu w języku chińskim oznacza uczciwy, prosty) – własna, naturalna moc, którą posiadają rzeczy, w swym pierwotnym stanie. Jest ona niebywale krucha i delikatna. Odnalezienie w sobie tej mocy daje radość i szczęście, gdyż odnajdujemy rzeczy takimi jakie one są w rzeczywistości, czyli jaka jest ich prawdziwa natura. Jest to także powiązane z zasadą wu wei, gdyż nie działamy, czyli nie szukamy innej drogi zastosowania danego przedmiotu, a wykorzystujemy jego naturalne właściwości.
Taoizm lekceważył drobiazgowość konfucjanizmu i państwowotwórcze wysiłki legistów, głosząc prostotę, pozorną słabość i ograniczenie porządku władzy i roli państwa do minimum. Sławne cytaty z Daodejing głoszą: Im więcej ustaw i przepisów tym więcej przestępstw i Im mniej rządzi władca, tym lepiej powodzi się jego krajowi. Taoizm filozoficzny miał również duży wpływ na rozwój chanu..."
Pozostając z Szacunkiem
Dariusz Wyspiański
FOTOGRAFIA :
Tao & Zen Ring
